Trochę historii
Szparag (asparagus officinalis) jest byliną występującą naturalnie w basenie Morza Śródziemnego, ale obecnie uprawiany jest w wielu rejonach świata.
Szparagi były jedzone i doceniane już przez starożytnych Egipcjan, Greków i Rzymian. Ich wizerunki można znaleźć na egipskich sarkofagach sprzed 5000 lat. Do dalszych zakątków Europy (Anglii i Niemiec) dotarły prawdopodobnie w średniowieczu. W Polsce natomiast rozpowszechniły się w XVIII wieku, kiedy szparagarnie zakładano przy wielu dworach.
Co się je?
Jadalną częścią szparaga są jego wypustki, czyli młode kiełkujące pędy. Obcina się je, kiedy osiągną pożądaną długość. Po sezonie szparagowym, który trwa około 6 tygodni, roślinom pozwala się rosnąć swobodnie: wyrastają wtedy na duże niby „choinki”.
Szparagi białe i zielone
Szparagi białe (właściwie: bielone) uzyskuje się z tych samych odmian, co zielone, ale inny jest sposób uprawy. Rosną one w wałach usypanych z ziemi, bez dostępu do światła, a ich wypustki ścina się, zanim przebiją powierzchnię gleby. Szparagi białe są zwykle grubsze od szparagów zielonych tej samej odmiany. Wypustki szparagów zielonych, kiełkując, wyrastają ponad powierzchnię gleby, dzięki czemu zachodzi w nich normalnie fotosynteza i wytwarzany jest chlorofil. Szparagi zielone mają wyrazistszy smak i są bogatsze w wartości odżywcze.
Odmiany szparagów
W przypadku szparagów – tak jak wielu innych roślin uprawnych – mamy do czynienia z różnymi odmianami, wyhodowanymi przez dziesięciolecia jego uprawy w różnych zakątkach świata. Smakosze, kupujący często w sezonie szparagi, mogą zauważyć, że raz trafią na pęczek grubych wypustek, o jaskrawej, jasnozielonej barwie, innym razem kupią drobniejsze szparagi, ciemniejszego koloru, z lekko fioletową główką i łuskami. Może też uda się trafić na szparagi fioletowe, sprowadzane z zagranicy. Różnice w wyglądzie wynikają właśnie z cech właściwych dla danej odmiany.
Czy szparagi mają płeć?
Co ciekawe, występują męskie i dwupienne odmiany szparaga. Odmiany dwupienne posiadają osobniki zarówno męskie, jak i żeńskie. Odmiany męskie dają wyższy plon, a ponieważ nie produkują nasion, w ich uprawie nie ma problemu z usuwaniem siewek, dlatego są bardziej popularne wśród producentów. W Polsce uprawia się przede wszystkim szparagi męskich odmian niemieckich (jak Rapsody, Ravel, Ramada) i holenderskich (np. Franklim, Gijnlim czy Backlim).